|
Değişik tarihlerde kanun öğrencilerimi toparlamaya
çalıştım. Günümüzde her önüne gelen ne yazık
ki enstrüman dersi veriyor,halbuki en azından
bir enstrüman öğretecek hocanın ,öğreteceği
enstrümanı da iyi derecede çalması gerekir diye
düşünüyorum. Aksi takdirde hocanın öğrenciye
yararı değil zararı dokunur,yanlışı düzeltmek
doğruyu öğretmekten zor olduğu için !
1993 yılından itibaren kanun dersini vermeye
başladığımı söyleyebilirim. Demek ki 1976’da
kanun sazını çalmaya başladığım düşünülürse
17 yıllık kanun sanatçılığında sonra kanun dersi
vermeye başladım. Babam Gültekin Aydoğdu’nun
kanun sanatçısı olması benim için her zaman
büyük bir avantaj olmuştur. Babam çeşitli tarihlerde
ders verdiği için bende de bir hocalık kavramı
oluşmaya başladı. Resmî olarak ilk kanun dersleri
vermeye 1993 yılında olarak Gazi Üniversitesi
Müzik Eğitimi Bölümü’nde başladım ve bu üniversite
bana büyük şeyler verdi ve orada ders verme
tekniklerini öğrendim. Daha sonra mezunu olmaktan
onur duyduğum ODTÜ ‘de çalışmalarını sürdürmekte
olan Klâsik Türk Müziği Topluluğu’nda Koro Şefi,Akademik
Danışman ve Öğretim Görevlisi olarak çalıştığım
1987-2001 yılları arasında kanun derslerine
de başladım,orada da birçok öğrencim oldu. Hocalık
önemli bir unsur ve kutsal bir görev. Özellikle
kanun tekniği ve benzer konularda öğrettiğiniz
bir takım konuları öğrencinizden almaya başladığınızda
dünyalar sizin oluyor.
Ne yazık ki güzel sanatlarla ilgilenen eski
kuşak bazı hocalarda bildiği herşeyi göstermeme,öğretmeme
alışkanlığı vardır,bu alışkanlık zannediyorum
“boynuz kulağı geçer” deyişinden olsa gerek
! Halbuki bırakın “boynuz kulağı geçsin”,”el
elden üstündür”, bildiğimiz her şeyi öğretelim
ki enstrümanlar da geleceğe doğru daha iyi gelişme
göstersinler.
Zaten mûsikîmizin ancak 1976’da bir konservatuara
sahip olduğu ve enstrümanlarımızın da metodlaşmasındaki
eksiklikler düşünülürse “usta-çırak” yönteminin
ne kadar önem kazandığı ortaya çıkar,bu yüzden
eğer hoca bu işe vâkıf ise bildiği her şeyi
öğretmesinin ,göstermesinin önemi ortadadır.
50’den fazla öğrencim ile birlikte geliştirdiğim
ve babamdan da alıp uygulamakta olduğum tekniklere
göz atmak gerekirse ;
Özellikle kanun sazında
-Elleri aynı anda seri kullanabilme,
-Parmakla ve bilekten tremolo yapabilme,
-Normal ve ters mızrap kullanabilme,
-Oktavlı icrâ,
-Arpej tekniği,
-Akor tekniği,
-Glissando tekniği,
-Pscikato(kesik kesik) tekniği,
-Tenuto(sesi tutmak) tekniği,
-Çarpmalı icra tekniği,
-Kromatik tekniği,
-Sağ ve sol eli ayrı kullanabilme,
-Taksim yapabilme yeteneği,
-Mandal titretme ve oynatma teknikleri,
-Nüans uygulamaları olarak özetlenebilir.
Bu tekniklere ilâve edilmesi gereken en önemli
bilgi :
-Makâm bilgisi (Basit,Şed,Bileşik makâmlar),
-Usûl bilgisi (Basit,Bileşik)
-Türk Mûsikîsi Solfeji (Ahmet Hatipoğlu,Sadettin
Arel’in kitap
larından yararlanılabilir.)
-Bona tekniği,
-Genel müzik bilgileri,
-Kanun sazının tanıtılması(tarihçesi,teknik
özellikleri v.b.),
-Bir ses sanatçısına ve/veya grup ile çalarken
diğer sazlarla birlikte icra da demek olan REFAKAT
anlayışına sahip olmak,
-İyi bir Kulak ve Ritm duygusu,
-Dikte (duyduğu ezgileri yazabilme)
-Usûl vurarak nota okuma(ilk aşamada 2 zamanlı
usûllerden
başlayarak 10 zamanlı dahil olmak üzere ),
-Vezin bilgisi(Hece ve Aruz vezni)
-Türk Edebiyatı,
-Türk Mûsikîsi Tarihi
olarak özetlenebilir.
Ayrıca bu çalışmalarda unutulmaması gereken
önemli bir nokta da çalışmaların ciddi,disiplinli
ve periyodik olarak yürütülmesidir,ancak bu
şekilde başarılı olunur. Enstrümanı vücudunuzdan
bir organ ,uzuv olarak gördüğünüz takdirde başarı
kaçınılmazdır.
Ayrıca Dinî Mûsikîmiz hakkında muhakkak bilgi
sahibi olmak gerekir,mûsikîmizin en büyük formlarından
ve şaheserlerinden olan “Mevlevî Âyinleri” ni
de iyi tanımak ve bilmek gerekir.
Ayrıca dünya üzerinde diğer müzikler hakkında
da bilgi sahibi olmak gerekir;meselâ: Caz Müziği,Batı
Müziği gibi diğer müziklerin bazı eserleri de
kanun sazına rahatlıkla uygulanıp seslendirilebilecek
eserlerdir.
İşte yukarıda saymaya çalıştığım kanun tekniklerini
ve kanun yapımı hakkında ayrıntılı bilgiyi de
içeren ve babam Gültekin Aydoğdu ile birlikte
hazırladığımız “Kanun Metodu” 2004 yılı ekim
ayında Ankara’da yerleşik “Yurt Renkleri”yayınevi
tarafından yayınlanmıştır.
Sözlerimi ATATÜRK’ün cümleleriyle bitirmek istiyorum
:
“ÇALIŞMADAN,YORULMADAN,ÖĞRENMEDEN, RAHAT YAŞAMA
YOLLARINI ARAMAYI İTİYAT HALİNE GETİRMİŞ MİLLETLER
EVVELA HAYSİYETLERİNİ, SONRA HÜRRİYETLERİNİ
VE DAHA SONRA İSTİKLÂLLERİNİ, KAYBETMEYE MAHKUMDURLAR.”
Tahir AYDOĞDU’nun kanun öğrencileri:
1)Başar BİLGEN
2)Defne ERALP
3)Emre TÜRE
4)Hakan GÜNGÖR
5)Şevki CİDELİ
6)Emre ERDOĞAN
7)Ömür EREN(ODTÜ)
8)Coşkun AÇIKGÖZ(ODTÜ)
9)Deniz ÖZÜDOĞRU
10)Esen UĞURLU
11)Leyla TAŞTAN
12)Hande TARIKAHYA
13)Emre Bertan ÖZASLAN
14)Ceylan DAŞ
15)Gülden ÖZGEDİZ
16)Engin IŞIK
17)Erdem KOCA
18)Cengiz ÇABUK
19)Emre ARSLAN
20)Fırat PARLATAN
21)Suzan KURT
22)Semih GÜRER
23)Prof.Dr.Necati ÖRMECİ
24)Engin AKKUŞ
25)Yasemin UETSUKİ(Japonya)**
26)Dr.Ali DENİZ
27)Barış KARAELMA
28)Mehmet ÖZEKEN
29)Cemile NURLU
30)Özcan Mutlu ÖZÜNLÜ(ODTÜ)
31)Orhan ÖZAYDIN(ODTÜ)
32)Yelda UÇAŞ
33)Ahmet YARDIMCI
34)Gökben SIRMA
35)Hasan Basri ÖZDOĞAN
36)Koray GEZER
37)Dr. Melike MUT
38)Münevver İTİL
39)Neşe KILIÇ
40)Özgür ŞARMAN
41)Serant KEÇECİOĞLU
42)Vilda PURUTÇUOĞLU(ODTÜ)
43)Ahmet TOPÇUOĞLU(ODTÜ)
44)Vuslat KUNDAKÇI
45)Dr.Yalçın TAN
46)Volkan EDİGER
47)Can YILDIRIM
48)Barış DAĞÜSTÜN
49)Arzu*
50)Emine ÖZBAY
51)Gizem GÜRSEL
52)Ülkü AYDENİZ
53)Dr. Ayten KURAL
54)Dr. Nedret HIZEL
55)Nazan ÇELAN
56)Aynur KILIÇ
*Gazi Üniversitesi Müzik Eğitimi Fakültesi’nden
olan bu değerli öğrencimin soyadIarını hatırlayamadım....
**En ilginç öğrencilerimden biri. 2001 yılında
bilgisayarıma gelen bir mesajla tanıştık ve
Yasemin 10 günlüğüne ders almaya Ankara’ya geldi
!
Kendisi aynı zamanda profesyonel bir müzisyen
olduğu için aldığı ders 10 gün olmasına rağmen
çok başarılı oldu ve şu anda Japonya’da yaşamasına
rağmen kanunu gayet güzel çalıyor.
(web adresi www.yasemin.info )
|
TAHİR AYDOĞDU’nun değişik tarihlerde kanun öğrencisi
olanlar ve kanun dersi teknikleri